FAQ

Wielen

Feitelijk heb je bij de aankoop van wielen de principiële keuze om met systeemwielen te werken of met een set zelf gemaakte wielen. Systeemwielen zijn er van talloze merken zoals Mavic, Campagnolo, Shimano, Fulcrum, Easton, DT, etc. Maar ook bijvoorbeeld van Xentis met hun drie-spaaks wielen.

De belangrijkste zaken die belangrijk zijn bij de keuze van een wiel zijn:

  • Prijs
  • Stijfheid
  • Kwaliteit van de lagers
  • Gewicht
  • Aërodynamica
  • Leverbaarheid van reserveonderdelen

Hieronder eerst de conclusies. Verderop in de tekst zijn al deze items stuk voor stuk afzonderlijk uitgewerkt.

Conclusie

Voor veel fietsers is een set handgespaakte wielen het optimum in prijs, gewicht, kwaliteit van de lagers, stijfheid, aerodynamica en verkrijgbaarheid van reserve onderdelen. Bijkomend voordeel is dat je de wielen kunt tunen op extra sterkte of juist een wat lager gewicht door de keuze van de velg en het aantal spaken. Zo is een stel wielen met 36 spaken en Ambrosio Focus velgen vrijwel niet te verwoesten bij zo’n 1800 gram de set. Met een stel DT lage velgen gaat het gewicht zo’n 300 gram omlaag bij inlevering van een beetje stijfheid en sterkte.

Systeem wielen hebben technisch feitelijk geen voordelen boven een set handgespaakte wielen. Systeem wielen zijn niet stijver, niet lichter, niet sneller (meestal) en niet goedkoper (meestal).

Dat laatste is niet meer helemaal waar, o.a. Campagnolo/Fulcrum en Shimano bieden nu relatief goedkope wielen aan (< € 150,=/set). De Campagnolo wielen zijn uitgerust met vaste lagers in de naven en een stijve velg. Deze wielen kunnen tegen een stootje en zijn een aanrader als je een robuust relatief goedkoop wiel zoekt. Hun nadeel is het gewicht en in mindere mate de aerodynamica.

De systeemwielen die in onze winkel de minste problemen geven zijn de wielen van Campagnolo, Fulcrum en Mavic. Alle andere wielen w.o. Shimano zijn gevoelig op de lagers en/of op de levensduur en gevoeligheid van de wielen voor slagen. De spare parts levering (spaken, lagerwerk, vrijloopdelen etc) is van Campagnolo en Mavic behoorlijk goed geregeld. Van de andere merken, zeker van de minder bekende merken, moet je dat maar afwachten.

De belangrijkste reden om voor een systeem wiel te kiezen is omdat het er snel uitziet. Een mooie “lege” set wielen smoelt gewoon erg goed in een fiets en in veel gevallen beter dan een set hand gespaakte wielen.

Prijs

Door diverse fabrikanten worden nu wielsets aangeboden onder de € 150,=/set. Dit zijn in veel gevallen wielen met matig tot slecht lagerwerk. Vooral van de minder bekende merken is het lagerwerk meestal slecht, maar ook merken als Easton, Bontrager en Shimano bieden slecht lagerwek in de goedkopere wielsets. Campagnolo/Fulcrum en Mavic wielen zijn uitgerust met vaste lagers in de naven en een stijve velg. Deze wielen kunnen tegen een stootje en zijn een aanrader als je een robuust relatief goedkoop wiel zoekt. Hun nadeel is het hoge gewicht (ca 2000 gram) en in mindere mate de aërodynamica.

De duurdere wielen worden vooral lichter en soms wordt het lagerwerk duurzamer (Shimano en Easton). Meestal worden de duurdere wielen niet stijver of minder gevoelig voor slagen. De prijs van handgebouwde wielen hangt sterk af van de gebruikte navenset, maar voor een stel wielen met Ultegra naven, een sterke velg (Ambrosio, DT bijvoorbeeld) en een goede spaak (DT Competition, Sapim) zit rond de € 325,= en dat is nog steeds veel goedkoper dan een vergelijkbaar systeemwiel.

Stijfheid

Systeemwielen hebben vrijwel zonder uitzondering minder spaken dan handgemaakte wielen en dat betekent dat je hogere eisen moet stellen aan de velgen. Zeker als het gewicht een rol speelt. Systeemwielen zijn dan ook vrijwel altijd minder stijf dan handgebouwde wielen, zeker in dezelfde prijsklasse. Een stijver wiel is minder gevoelig voor het krijgen van slagen.

Ook op dit gebied komen Mavic, Campagnolo/Fulcrum erg goed uit de verf. Deze merken maken zonder uitzondering erg stijve wielen die tegen een stootje kunnen. Ook hier de goedkopere Shimano wielen en Easton i.h.a. maken slappe wielen die gevoelig zijn voor het krijgen van slagen.

Dit is geheel in overeenstemming met wat wij zien in de winkel. De wielen die de minste problemen geven zijn de wielen van Campagnolo, Fulcrum en Mavic.

Kwaliteit van de lagers

Het begint enigszins eentonig te worden. Campagnolo/Fulcrum en Mavic werken met een set fatsoenlijke lagers in de wielen en een robuust gelagerd vrijloop systeem, van de goedkoopste tot en met de duurste wielen. Bij Mavic zal de vrijloop met enige regelmaat moeten worden vervangen, maar veel problemen geeft dit niet. Shimano heeft matig lagerwerk met een behoorlijke lagering van de vrijloop in de goedkopere wielsets (of meer algemeen bij de goedkopere navensets) en goed tot uitstekend lagerwerk in de duurdere wielsets (navensets). Daarnaast hebben merken als DT en Campagnolo absolute topkwaliteit bij het lagerwerk.

Ook hier geldt dat merken als Bontrager, Coda en Easton vooral bij de goedkopere wielsets ronduit slecht lagerwerk leveren.

Gewicht

Bij de wielen is relatief veel gewicht te winnen of te verliezen. De eerder gememoreerde goedkopere wielsets van Campagnolo/Fulcrum en Shimano wegen rond de 2000 gram. Een ultralichte carbon wielset (Lightweight) zit net boven de 1000 gram.

Wielen met een carbon velg zijn het lichtst met gewichten rond de 1200 gram, met uitschieters naar beneden. Wij vinden dat wielen met carbon velgen meer specifiek carbon remvlakken niet geschikt zijn voor dagelijks gebruik. Het lage gewicht wordt hier betaald met een heel beperkt remvermogen en in de regen remt het helemaal niet meer. In de automobielwereld is het volkomen ondenkbaar dat je een dure auto koopt die niet wil remmen als het regent… Daarnaast zijn dit soort wielen kwetsbaar en vooral de minder bekende merken leveren velgen die onvoldoende rond zijn. Voor een aluminium velg zou dat volledig onacceptabel zijn!

Wielen met een aluminium remvlak op de velg zijn zwaarder, maar zijn veel meer all round te gebruiken. Rond de 1500-1600 gram is een goed gewicht voor een wielset. Je komt dan in de middenklasse wielen uit die voldoende robuust zijn en geschikt voor dagelijks gebruik.

Ik rijd zelf met een Campagnolo Record navenset, een DT 415 velgenset met daarin DT revolution spaken. Dat levert een gewicht op van rond de 1300 gram voor een wielset die volkomen geschikt is voor dagelijks gebruik. Er is geen enkele systeem wielset die (in die prijsklasse) een vergelijkbaar gewicht geeft.

Aërodynamica

De houding op de fiets (en het gebruik van een opzetstuur) zijn het meest bepalend voor de aerodynamica. Daarnaast zijn de wielen bepalend voor de luchtweerstand.
Nu is er een heel interessante ontwikkeling gaande, de wielen met de dikkere aluminium spaken (Campagnolo Shamal, Mavic Ksyrium) hebben heel dikke aluminium spaaknippels. Die spaaknippels zitten aan het uiteinde van het wiel op de plek waar de omloopsnelheid van het wiel het hoogst is. Dit betekent dat deze wielen aerodynamisch gezien aanzienlijk slechter zijn dan een gewoon wiel. Met andere woorden: met dit type wielen ga je aanzienlijk langzamer dan met een gewoon wiel!

Je koopt geen dure wielset om langzamer te gaan dan met een stel standaard wielen!

De beste wielen qua aerodynamica zijn wielen met een hogere velg, liefst een beetje bol en platte spaken met de spaaknippels verzonken in de velg. Voorbeelden zijn de Mavic Cosmic carbon, SRAM S40, S60 en S80 en de wielen van Zipp en Lightweight. Met dit soort wielen rij je bij 40 km/h vrij gemakkelijk ruim een km per uur sneller dan met een standaard wielset. Deze wielen zijn meestal betrekkelijk stijf maar niet al te licht. Typisch zijn deze wielsets trouwens wel gevoelig duurder dan een middenklasse wielset.